Oeroude dualistische religies

Gerelateerde afbeelding

Waarom noemen we zo’n reis nu ‘spiritueel’? Dat is een erfenis van oeroude dualistische religies die geloofden in het bestaan van twee goden, een goede en een kwade. Volgens het dualisme schiep de goede god zuivere, eeuwige zielen die in een gelukzalige geesteswereld leefden. Maar de boze god -soms Satan genoemd -schiep een andere wereld, een materiële. Satan wist zijn schepping niet eeuwig te maken, waardoor alles in de wereld van de materie verrot en tot stof vergaat. Om leven in zijn gebrekkige schepping te blazen verleidde Satan zielen uit de pure geesteswereld, die hij in stoffelijke lichamen stopte. En dat is kantoor huren rotterdam dus de mens, een goede, spirituele ziel die is opgesloten in een slecht stoffelijk lichaam. Aangezien de gevangenis van de ziel – het lichaam – veroudert en uiteindelijk sterft, blijft Satan de ziel alsmaar verleiden met lichamelijke geneugten, met name voedsel, seks en macht. Als het lichaam vergaat en de ziel de kans krijgt om terug naar de geesteswereld te gaan, wordt hij wederom een stoffelijk lichaam in gelokt door zijn verlangen naar fysieke geneugten. Zo migreert de ziel van lichaam naar lichaam en verdoet hij zijn tijd met de jacht op voedsel, seks en macht. Het dualisme zegt dat mensen deze materiële boeien moeten verbreken en terug naar de geesteswereld moeten reizen, die ons volslagen onbekend is, maar waar we van nature thuishoren. Tijdens deze zoektocht moeten we alle materiële verleidingen en deals afWijzen. Dankzij deze dualistische erfenis noemen we elke zoektocht waarbij we de conventies en deals van de aardse wereld niet voor lief nemen en op weg gaan naar een onbekende kantoor huren utrecht bestemming een ‘spirituele’ reis, afgeleid van spiritus, wat ‘geest’ betekent. Zo’n reis is iets compleet anders dan een religie, omdat religies de wereldlijke orde willen versterken, terwijl spiritualiteit er juist aan wil ontsnappen. Vaak is het tarten van de geloofsopvattingen en conventies van dominante religies een van de belangrijkste eisen die aan spirituele reizigers gesteld worden. In het zenboeddhisme is er een gezegde dat luidt: ‘Als je de Boeddha onderweg tegenkomt, dood hem dan.’ Met andere woorden: als je tijdens je spirituele reis de vastgeroeste ideeën en wetten van het geïnstitutionaliseerde boeddhisme tegenkomt, moet je je daar ook van bevrijden.

Leven op papier

Gerelateerde afbeelding

De farao zelf stak natuurlijk nauwelijks een hand uit. Hij inde zelf geen belastingen, tekende geen bouwplannen en nam al helemaal geen schep ter hand. Maar de Egyptenaren geloofden dat alleen gebeden aan de levende god-farao en zijn hemelse beschermheer Sobek de Nijlvallei konden redden van verwoestende overstromingen en droogte. Ze hadden gelijk. De farao en Sobek waren imaginaire entiteiten die niets deden wat het waterpeil in de Nijl kon laten kantoor huren amsterdam stijgen of dalen, maar toen miljoenen mensen vanuit hun geloof in de farao en Sobek samen dammen gingen bouwen en kanalen gingen graven, werden overstromingen en droogte zeldzaam. Vergeleken met de Soemerische goden, laat staan de geesten uit de steentijd, waren de goden van het oude Egypte daadwerkelijk uiterst machtige entiteiten die steden stichtten, legers op de been brachten en het leven van miljoenen mensen, koeien en krokodillen beheersten. Het klinkt misschien vreemd om imaginaire entiteiten op te voeren
die dingen bouwen of beheersen. Maar tegenwoordig zeggen we net zo goed dat de Verenigde Staten de eerste kernbom produceerden, dat China de Drieklovendam heeft gebouwd of dat Google een autonome auto ontwikkelt. Waarom zouden we dan niet zeggen dat de farao een stuwdam heeft kantoor huren eindhoven gebouwd en Sobek een kanaal heeft gegraven?
Het schrift faciliteerde dus de opkomst van machtige fictieve entiteiten die miljoenen mensen aan het werk konden zetten en de fysieke realiteit van rivieren, moerassen en krokodillen konden veranderen. Tegelijk maakte het schrift het makkelijker voor mensen om in het bestaan van zulke fictieve entiteiten te geloven, omdat het mensen leerde de realiteit te ervaren via abstracte symbolen.

Sovjet-Unie en Oost-Europa

Gerelateerde afbeelding

Maar de kameraden hadden geen zich om zich stil te houden. Het communistische Roemenië stortte ineen toen 80.000 mensen op het centrale plein van Boekarest beseften dat ze veel sterker waren dan die oude man met die bontmuts daar op het balkon. Maar wat pas echt verbluffend is, is niet het moment waarop het systeem instortte, maar het feit dat het tientallen jaren heeft kunnen bestaan. Waarom zijn kantoor huren rotterdam revoluties zo zeldzaam? Waarom blijft de massa soms eeuwenlang klappen en juichen en doen de mensen alles wat de man op het balkon beveelt, terwijl ze dat balkon in theorie elk moment kunnen bestormen om de man aan stukken te scheuren? Ceau§escu en zijn kornuiten hebben vier decennia lang twintig miljoen Roemenen overheerst omdat ze drie cruciale dingen heel goed op orde hadden. Ten eerste zetten ze loyale communistische apparatsjiks aan het hoofd van alle samenwerkingsnetwerken, zoals het leger, de vakbonden en zelfs sportbonden. Ten tweede zorgden ze dat er geen rivaliserende politieke, economische of sociale organisaties konden worden opgezet die eventueel broeinesten van anticommunistische samenwerking konden worden. Ten derde hadden ze de steun van communistische zusterpartijen in de Sovjet-Unie en Oost-Europa. Ondanks incidentele spanningen hielpen deze partijen elkaar in tijden van nood, of zorgden in elk geval dat buitenstaanders hun neus niet in de zaken van het socialistische paradijs staken. Onder die voorwaarden konden de twintig miljoen Roemenen geen effectieve oppositie organiseren, hoeveel ellende en ontberingen de heersende elite ze ook bezorgde. Ceau§escu viel pas van zijn troon toen niet meer aan deze drie voorwaarden werd voldaan. Eind jaren tachtig trok de Sovjet-Unie haar bescherming in en begonnen de communistische regimes om kantoor huren utrecht te vallen als dominostenen. In december i989 kon Ceau§escu niet meer op hulp van buitenaf rekenen. Integendeel zelfs, want door de revoluties in de buurlanden vatte de plaatselijke oppositie juist moed.

De evolutietheorie

Gerelateerde afbeelding

Waarom wordt er zo tekeergegaan tegen de evolutietheorie, terwijl niemand moeilijk doet over de relativiteitstheorie of de kwantummechanica? Waarom eisen politici niet dat kinderen worden blootgesteld aan alternatieve theorieën over materie, energie, ruimte en tijd? De ideeën van Darwin komen op het eerste gezicht immers veel minder bedreigend over dan de monsterlijke ontdekkingen van Einstein en Werner Heisenberg. De evolutietheorie berust op het principe van de overleving van de sterksten en dat is toch een helder, simpel idee, op het slaapverwekkende af. En dat terwijl de relativiteitstheorie en de kwantummechanica ons conference room rotterdam leren dat je tijd en ruimte kunt buigen, dat er iets vanuit het niets kan verschijnen en dat een kat tegelijk levend en dood kan zijn. Dit neemt ons gezond verstand op schokkende wijze op de hak, maar niemand probeert onschuldige schoolkinderen tegen deze schandalige ideeën te beschermen. Waarom niet? Niemand windt zich op over de relativiteitstheorie omdat die niet indruist tegen onze dierbare geloofsartikelen. Het kan de meeste mensen geen bal schelen of ruimte en tijd absoluut of relatief zijn. Als jij denkt dat het mogelijk is om ruimte en tijd te buigen, ga dan maar lekker je gang. Buig maar raak. Ik zit er niet mee. Maar Darwin heeft ons van onze ziel beroofd. Als je de evolutietheorie echt conference room utrecht begrijpt, dan begrijp je ook dat de ziel niet bestaat. Dat is een angstaanjagende gedachte, niet alleen voor vrome christenen en moslims, maar ook voor veel seculiere mensen die geen specifiek religieus dogma aanhangen, maar toch graag willen geloven dat ieder mens een eeuwige, individuele essentie bezit die zijn hele leven lang onveranderlijk is en zelfs na de dood kan blijven voortbestaan. De letterlijke betekenis van het woord ‘individueel’ is ‘ondeelbaar’ (in is ‘on’ in het Latijn, dividere is ‘delen, splitsen’). Dat ik een individu ben, dus een ondeelbaar iemand, impliceert dat mijn ware zelf een holistisch iets is, en geen bouwsel dat bestaat uit losse onderdelen. Deze ondeelbare essentie blijft volgens sommigen van moment tot moment bestaan zonder iets te verliezen of iets in zich op te nemen. Mijn lichaam en hersenen zijn constant onderhevig aan veranderingen: neuronen vuren, hormonen worden afgescheiden en spieren trekken zich samen. Mijn persoonlijkheid, mijn wensen en mijn betrekkingen met anderen staan nooit stil en kunnen in de loop der jaren en decennia compleet veranderen. Maar onder dat alles blijf ik van mijn geboorte tot aan mijn dood dezelfde persoon, en na de dood hopelijk ook nog.

Flora en fauna

Gerelateerde afbeelding

Maar het antropoceen is geen nieuwerwets fenomeen van de laatste paar eeuwen. Tienduizenden jaren geleden al, toen onze voorouders uit de steentijd zich van Oost-Afrika naar alle hoeken van de aardbol verspreidden, veranderden ze de flora en fauna van elk continent en eiland waar ze zich vestigden. Ze roeiden alle andere mensensoorten op de wereld uit, 90 procent van de grote dieren in Australië, 75 procent van de grote zoogdieren van Amerika, zo’n 50 procent van alle grote co-working space rotterdam landzoogdieren op de planeet, en dat allemaal voordat ze hun eerste tarweveld inzaaiden, hun eerste metalen werktuig fabriceerden, hun eerste teksten schreven en hun eerste munten sloegen.6 Grote dieren waren de voornaamste slachtoffers omdat ze in relatief kleine aantallen voorkwamen en zich traag voortplantten. Vergelijk bijvoorbeeld mammoeten (die uitstierven) met konijnen (die nog steeds bestaan). Een kudde mammoeten telde niet meer dan twintig à dertig individuen en breidde zich met misschien twee jonkies per jaar uit. Als
de plaatselijke mensenstam slechts drie mammoeten per jaar doodde, lag het sterftecijfer daarmee dus al hoger dan het geboortecijfer, waarmee de mammoeten binnen een paar generaties verdwenen waren. Konijnen fokken daarentegen als konijnen. Zelfs als mensen honderden konijnen per jaar verschalkten was dat niet genoeg om ze uit te roeien. Niet dat onze voorouders van plan waren de mammoeten te co-working space utrecht laten uitsterven, ze waren zich gewoon niet bewust van de gevolgen van wat ze deden. Het uitsterven van mammoeten en andere grote dieren is volgens de evolutionaire tijdrekening wel snel gegaan, maar in menselijke termen ging het heel langzaam en geleidelijk. Mensen leefden niet langer dan zeventig of tachtig jaar, terwijl het proces van uitsterven eeuwen in beslag nam. De vroege sapiens zagen waarschijnlijk geen enkel verband tussen de jaarlijkse mammoetjacht – waarbij niet meer dan twee of drie mammoeten werden gedood – en het verdwijnen van deze wollige reu
.
zen. Hoogstens zal een nostalgisch oudje een keer tegen wat sceptische jongeren hebben gezegd dat er in zijn jeugd veel meer mammoeten waren. En ook meer mastodonten en reuzenherten. En natuurlijk waren de stamhoofden toen ook nog te vertrouwen en hadden kinderen nog respect voor ouderen.